รองศาสตราจารย์เสนอ นิลเดช ได้รับยกย่องให้เป็นศิลปินแห่งชาติ ประจำปี 2559 สาขาทัศนศิลป์ (สถาปัตยกรรมไทยประเพณี) ด้วยความรู้ความสามารถทางด้านศิลปสถาปัตยกรรม ส่งผลให้ รศ.เสนอ กลายเป็นอีกหนึ่งบุคคลคุณภาพที่ได้รังสรรค์ผลงานอันเป็นประโยชน์ทางด้านสถาปัตยกรรมไว้มากมาย

รศ.เสนอ นิลเดช เกิดเมื่อวันที่ 20 มิถุนายน 2477 ที่จังหวัดสระบุรี ปัจจุบันอายุ 82 ปี จบการศึกษาระดับปริญญาตรีศิลปะบัณฑิต (โบราณคดี) คณะโบราณคดีมหาวิทยาลัยศิลปากร เมื่อพ.. 2505 ได้รับประกาศนียบัตรชั้นสูง สถาปัตยกรรมไทย มหาวิทยาลัยศิลปากร ใน พ.. 2517 เริ่มเข้ารับราชการเป็นอาจารย์ตรีที่คณะสถาปัตยกรรมไทย มหาวิทยาลัยศิลปากร พ.. 2508 และรับราชการมาตลอด จนกระทั่งเกษียณอายุราชการในตําแหน่งรองศาสตราจารย์ระดับ 9 คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ พ.. 2538

หลักการออกแบบสถาปัตยกรรมของรศ.เสนอ นิลเดช ได้รับแรงบันดาลใจมาจากความรักในวัฒนธรรม ประวัติศาสตร์ โบราณคดี คติสัญลักษณ์ สร้างสรรค์ผลงานโดยรวมเอางานจิตรกรรม ประติมากรรม สถาปัตยกรรม นาฏศิลป์ และดนตรี ให้สัมพันธ์กับประโยชน์ใช้สอยของสถาปัตยกรรมแต่ละชิ้น และพัฒนาผลงานให้โดดเด่น เป็นอัตลักษณ์เฉพาะ ด้วยความรู้ความสามารถจึงทำให้ได้รับเชิญไปเป็นอาจารย์บรรยายพิเศษทางด้านสถาปัตยกรรมไทยในสถาบันการศึกษาหลายแห่ง เป็นที่ปรึกษาและกรรมการของหน่วยงานต่าง ๆ มากมาย รวมทั้งมีการตีพิมพ์เผยแพร่องค์ความรู้ทางสถาปัตยกรรมไทยผ่านสื่อสิ่งพิมพ์จำนวนมาก

ผลงานการออกแบบของ รศ.เสนอ นิลเดช ส่วนใหญ่แล้ว เขาจะเป็นผู้กำหนดรายละเอียดต่าง ๆ ขึ้นเองทั้งหมด ทั้งการกำหนดแนวคิดของงาน และรายละเอียดต่าง ๆ รวมทั้งการตรวจแบบก่อสร้าง ก็ทำด้วยตนเองเช่นกัน

ผลงานออกแบบของ รศ.เสนอ นิลเดช ตัวอย่างเช่น

ออกแบบพระอุโบสถวัดศรีบุรีรัตนาราม จังหวัดสระบุรี
ออกแบบพระอุโบสถวัดบึงทองหลาง กรุงเทพฯ
ออกแบบศาลาไทยท่าอากาศยานนานาชาติสุวรรณภูมิ จังหวัดสมุทรปราการ

หนังสือและตําราวิชาการ ตัวอย่างเช่น

หนังสือ “พระบรมมหาราชวัง และวัดพระแก้ว” พิมพ์ที่ โรงพิมพ์คุรุสภา ลาดพร้าว กรุงเทพฯ
หนังสือ “ศิลปะสถาปัตยกรรมล้านนา” พิมพ์ที่ โรงพิมพ์บํารุงนุกูลกิจ กรุงเทพฯ
หนังสือ “สมุดภาพสถาปัตยกรรมไทย” พิมพ์ที่ บริษัทอมรินทร์พริ้นติ้งแอนด์พับลิชชิ่ง จํากัด (มหาชน) จํานวน ๑,๐๐๐ เล่ม

รศ.เสนอ นิลเดช ไม่เพียงถ่ายทอดความรู้ ปลุกจิตสำนึกให้คนไทยรักและหวงแหนศิลปกรรมไทยเพียงอย่างเดียว แต่ความสามารถอันโดดเด่นของท่าน ส่งผลให้ได้รับเชิญเป็นที่ปรึกษาของราชการ อาทิ กรมศิลปากร เช่น การบูรณะปฏิสังขรณ์วัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม โครงการอุทยานประวัติศาสตร์ศรีสัชนาลัย เป็นต้น

ทั้งนี้ ผู้ที่ได้รับรางวัลศิลปินแห่งชาติประจำปี 2559 ในสาขาต่าง ๆ มีดังนี้ สาขาทัศนศิลป์ ได้แก่ นางคำสอน สระทอง (ประณีตศิลป์-ทอผ้า), นายเดโช บูรณบรรพต (ภาพถ่าย) และ นางลาวัณย์ อุปอินทร์ (จิตรกรรม) สาขาศิลปการแสดง ได้แก่ นายธนิสร์ ศรีกลิ่นดี (ดนตรีไทยสากล), นางบัวเรียว รัตนมณีภรณ์ (การแสดงพื้นบ้าน-ช่างฟ้อน), นายสมบัติ เมทะนี (ภาพยนตร์และละครโทรทัศน์) และ นายหะมะ แบลือแบ (มะยะหา) (การแสดงพื้นบ้าน-ดีเกร์ฮูลู) สาขาวรรณศิลป์ ได้แก่ นายกิตติศักดิ์ มีสมสืบ, นางชูวงศ์ ฉายะจินดา, นายธัญญา สังขพันธานนท์ และ ศ.พิเศษ เรืองอุไร กุศลาสัย

Source: tci-thaijo, culture

 

 

COMMENTS